fbpx
Umów wizytę

Żywność wspomagająca leczenie choroby Hashimoto

Autor:
Dominika Murat – ZnanyLekarz.pl
Data: 17/05/2018

Choroby tarczycy stanowią plagę XXI wieku. Najczęstszym schorzeniem jest niedoczynność tarczycy, jednak diagnozuje się coraz więcej przypadków współistnienia choroby Hashimoto, czyli autoimmunologicznego zapalenia tarczycy. Dolegliwości związane z zaburzeniami w działaniu tego narządu są bardzo uciążliwe dla chorych, którzy często skarżą się na ogólne zmęczenie, osłabienie, problemy z wypróżnianiem, suchość skóry i niekontrolowany przyrost masy ciała.

 

Niedoczynność tarczycy na tle choroby Hashimoto

Niedoczynność tarczycy to schorzenie, którego podłożem jest niedobór hormonów tego narządów lub ich niewystarczające działanie. Jednym z niemodyfikowalnych czynników ryzyka jest wiek – osoby po 60 roku życia są bardziej narażone na wystąpienie niedoczynności tarczycy niż osoby młode, jednak i w tej grupie coraz częściej obserwuje się problemy z prawidłowym funkcjonowaniem tarczycy. Choroba Hashimoto jest wskazywana jako najczęstsza przyczyna niedoczynności tarczycy i dotyka przeważnie kobiet, choć nie oznacza to, że mężczyzn ten problem nie dotyczy. Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy przebiega z upośledzeniem układu immunologicznego, który zaczyna produkować nadmierną ilość przeciwciał przeciwko antygenom tarczycy. Zbyt duże stężenia tych przeciwciał w osoczu krwi powodują niszczenie komórek pęcherzykowych tarczycy. W powstawaniu choroby Hashimoto biorą udział czynniki genetyczne i środowiskowe, takie jak: infekcje wirusowe lub bakteryjne, palenie papierosów, przewlekły stres, niedobór selenu i nadmiar jodu. Bardzo często obserwowane jest współwystępowanie choroby Hashimoto z innymi chorobami autoimmunologicznymi, np. celiakią, cukrzycą typu I, anemią złośliwą. Sugeruje się, że również te schorzenia mogą indukować rozwój choroby.

 

Dieta wspomagająca leczenie choroby Hashimoto

Niewłaściwy sposób odżywiania może przyczynić się do powstawania choroby Hashimoto oraz wzmocnić jej przebieg. Aby tego uniknąć dobrze jest wprowadzić w życie pewne zalecenia żywieniowe, które będą wspomagały farmakoterapię. Przede wszystkim w codziennej diecie powinny znajdować się takie składniki odżywcze jak:

  1. Selen – jest pierwiastkiem niezbędnym do przemiany tyroksyny (T4) w aktywną trójjodotyroninę (T3). Ponadto, wchodzi w skład peroksydazy glutationowej, która wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne i chroni tarczycę przed działaniem wolnych rodników. Źródła: orzechy brazylijskie, nasiona roślin strączkowych, ryby, mięso, produkty pełnoziarniste.
  2. Witamina D – jej niedobór skutkuje powstawaniem chorób autoimmunologicznych tarczycy. Źródła: jaja, ryby, produkty mleczne, masło.
  3. Cynk – wzmacnia funkcjonowanie układu odpornościowego i działa przeciwzapalnie. Badania dowodzą, że spadek stężenia cynku we krwi ma związek ze wzrostem miana przeciwciał przeciwtarczycowych w organizmie. Źródła: siemię lniane, pestki dyni, zarodki pszenne, pełnoziarniste produkty zbożowe.
  4. Kwasy tłuszczowe omega-3 – stymulują przemiany hormonów tarczycy oraz uwrażliwiają tkanki na ich działanie. Poza tym wykazują silne działanie przeciwzapalne. Źródła: tłuste ryby morskie, olej lniany, olej rzepakowy, awokado, orzechy włoskie.
  5. Jod – jego prawidłowy poziom w organizmie ułatwia przekształcanie hormonów tarczycy. Z drugiej jednak strony nadmiar jodu wzmaga procesy zapalne, dlatego osoby z chorobą Hashimoto powinny unikać suplementacji tym mikroelementem i dostarczać go tylko za pomocą diety. Źródła: ryby morskie i owoce morza, otręby pszenne, orzechy.
  6. Probiotyki – osoby z chorobą Hashimoto bardzo często mają niedobór flory bakteryjnej jelita grubego, przez co są bardziej podatne na przenikanie toksyn do krwioobiegu i wzmaganie procesu zapalnego tarczycy. W celu poprawy flory bakteryjnej należy wzbogacić dietę o naturalne probiotyki. Źródła: kiszonki, fermentowane produkty mleczne, pieczywo na zakwasie.
  7. Żelazo – jest składnikiem enzymu, który bierze udział w syntezie hormonów tarczycy. Niedobór tego pierwiastka w organizmie powoduje wzrost poziomu TSH i zaostrza przebieg choroby. Źródła: mięso czerwone, wątróbka, jaja, szpinak, natka pietruszki, gruboziarniste kasze, pestki, orzechy.

Zalecenia żywieniowe dla osób zmagających się z chorobą Hashimoto są zgodne z zasadami racjonalnego odżywiania. W diecie tej zwraca się uwagę na to, aby spożywać 4-5 posiłków w ciągu dnia w możliwie równych odstępach czasu. Tarczyca w 30% odpowiada za tempo przemiany materii, zatem zachowanie zaleceń żywieniowych nie spowoduje spowolnienia metabolizmu, dzięki czemu łatwiejsze będzie utrzymanie prawidłowej masy ciała. Jednym z podstawowym założeń diety w chorobie Hashimoto jest dostarczenie odpowiedniej ilości pełnowartościowego białka (mięso, ryby, jaja), wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (tłuszcze roślinne, awokado, ryby, orzechy) oraz węglowodanów złożonych o niskim indeksie glikemicznym. Warto rozważyć wykluczenie z diety glutenu i/lub produktów mlecznych, które mogą potencjalnie alergizować i wzmagać zapalenie tarczycy. Nie ma jednak konieczności eliminacji tych produktów z góry u każdego chorego, jeśli nie wykazuje nietolerancji pokarmowych. Ważne jest to, aby dieta była dobrana indywidualnie do przypadku, aby nie spowodować niedoborów pokarmowych.

W niedoczynności tarczycy i chorobie Hashimoto zwraca się jeszcze szczególną uwagę na pewne grupy produktów spożywczych, które należałoby w diecie ograniczyć. Rośliny strączkowe i kapustne zawierają substancje wolotwórcze, które wychwytują jod z organizmu, blokując tym samym przemiany hormonów tarczycy. Soczewicę, ciecierzycę, bób, fasolę, kapustę, brokuły, kalafiora, czy jarmuż powinno się jadać w umiarkowanych ilościach i gotowane w dużej ilości wody bez przykrycia lub w postaci ukiszonej (kiszona kapusta).

 

Podsumowanie

Niewątpliwie dieta ma wpływ na funkcjonowanie tarczycy. Właściwy sposób odżywiania może zapobiec wystąpieniu lub złagodzić przebieg choroby Hashimoto. Tylko holistyczne podejście do chorób tarczycy może usprawnić działanie tego gruczołu. Farmakoterpia jest najważniejszym elementem leczenia tychże schorzeń, jednak należy wspomagać ją odpowiednim sposobem odżywiania. W naszym pożywieniu zawarte są bowiem składniki, które niewątpliwie mają wpływ na funkcjonowanie całego organizmu.

 

Bibliografia:

  1. Zakrzewska, M. Zegan, E. Michota-Katulska. Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLVIII, 2015, 2, str. 117 – 127
  2. Pastusiak, J. Michałowska, P. Bogdański. Postępowanie dietetyczne w chorobach tarczycy. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017;8(4):155-160
  3. Zagrodzki, J. Kryczyk. Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto. Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1129-1137